Parochiekerkenplan krijgt hoe langer hoe meer vorm
4 oktober 2017

 

Wat kunnen we maken van de parochiekerk Sint-Jan, alias De Peperbus? Die vraag wordt vandaag in vierduizend brievenbussen in Borgerhout gedropt. Alle buurtbewoners worden uitgenodigd op een ‘ideeënbeurs’ op 21 oktober. De nieuwe bestemming kan een interessant voorbeeld zijn voor 68 andere kerken in de stad.

 

Niemand gaat nog naar de kerk, wordt snel gezegd, maar kerkgebouwen en hun voortbestaan zijn wel nog gevoelige materie. “Op heel wat momenten in hun leven, is de kerk voor veel mensen nog heel belangrijk”, zegt schepen voor Patrimonium en Erediensten Caroline Bastiaens (CD&V). “En ook voor zij die niet naar de kerk gaan, zijn kerkgebouwen bakens in de stad. Kerken hebben altijd een maatschappelijke functie gehad, en zo zien we die ook in de toekomst.”

 

Bastiaens werkt samen met het bisdom Antwerpen aan het zogenaamde Parochiekerkenplan - een langetermijnvisie voor een zinvol en haalbaar gebruik van kerkgebouwen in de stad en haar districten. “Voor sommige gebouwen zijn er al concrete plannen, voor andere een vertrekpunt.”

 

Het verst staan vier ‘pilootprojecten’: De kerk in de Heilig-Hartkerk in Hoboken (die verdwijnt voor een uitbreiding van de school, publieke ruimte en begeleid wonen). De Sint-Lambertuskerk in de wijk Dam (die een samenwoonproject voor ‘medioren’ en senioren wordt). De Heilig Sacramentkerk in Berchem (die allicht een open dwarsbeuk krijgt en deels kerk blijft en deels een nieuwe functie krijgt). En de parochiekerk Sint-Jan in Borgerhout, de zogenaamde Peperbus.De Peperbus is al jaren in slechte staat en staat leeg. “Het is een groot en binnen vrij donker gebouw dat heel beeldbepalend is voor de buurt”, zegt Bastiaens. “De kerk kan een nieuwe bestemming krijgen, en we willen nu te weten komen waar de buurt nood aan heeft.”

Vierduizend uitnodigingen worden vandaag in evenveel brievenbussen in de buurt gedropt om mensen in de buurt naar het infomoment op 21 oktober te krijgen. “Noem het een ideeënbeurs”, zegt Bastiaens, “waar iedereen zijn zeg kan doen en ontwikkelaars zelfs al draagvlak kunnen proberen te vinden. De parkeerdruk in de buurt is al heel hoog, dus we willen niet iets dat mensen van heinde en verre trekt. Maar voorts zijn er eigenlijk geen taboes: kinderopvang, kantoren, handel, sport, groepspraktijken, eigenlijk kan er veel. We hopen dat we nadien een aantal dossiers binnenkrijgen, die we dan zullen toetsen aan de wensen van de buurtbewoners.”

 

Miljoenen gespendeerd

Belangrijke voorwaarde: het project moet zelfbedruipend zijn. “Het geld blijft niet komen”, zegt Bastiaens, “hoe graag ik ook pleit voor meer cultuur. Een mooi voorbeeld voor een herbestemde kerk is cultuurtempel Amuz (in de Kammenstraat, red.), maar die heeft ook heel veel gekost.”

 

De stad spendeert jaarlijks miljoenen aan de katholieke, protestantse en joodse geloofsgemeenschappen. Ze heeft de opdracht om tekorten in de exploitatie ervan op te vullen - dit jaar gaat dat om ruim een miljoen euro. Nog eens 6,4 miljoen euro is dit jaar geïnvesteerd, onder meer in restauratie.Kunnen kerken die niet meer worden gebruikt ook voor andere religies dienen - als moskee bijvoorbeeld? “Daar is de stad niet voor bevoegd”, zegt Bastiaens. “Wat wel gebeurt, en dat al in een twintigtal kerken, is medegebruik door oosters-katholieke of orthodoxe gemeenschappen. Zij krijgen voorrang bij de bestemming van een kerk.”

 

Sylvia Mariën

 

Gazet van Antwerpen - editie Metropool/Stad, 04 oktober 2017, pagina 13 - Copyright © 2017 Concentra. Alle rechten voorbehouden.